Vrijstelling overdrachtsbelasting in 2026: wat betekent dit voor woningkopers?

Bij de aankoop van vastgoed komen meer kosten kijken dan alleen de koopsom. Vooral voor kopers van een eigen woning kan de overdrachtsbelasting een belangrijk onderdeel van de financiële berekening zijn. In 2026 kunnen jonge kopers onder voorwaarden gebruikmaken van de startersvrijstelling. Zij betalen dan geen overdrachtsbelasting. De vrijstelling maakt daardoor duizenden euro's verschil in het bedrag dat rondom de aankoop nodig is. De hypotheeklasten blijven tegelijkertijd minstens zo belangrijk. Met de rentevergelijker kun je eenvoudig je hypotheekrente vergelijken. Door zowel de aankoopkosten als de maandelijkse lasten vooraf te bekijken, ontstaat een completer financieel beeld van de woning.

De startersvrijstelling kent duidelijke voorwaarden

De startersvrijstelling is bedoeld voor woningkopers die op het moment van de verkrijging meerderjarig en jonger dan 35 jaar zijn. Daarnaast moeten zij zelf voor langere tijd in de gekochte woning gaan wonen en mogen zij niet eerder van de startersvrijstelling gebruik hebben gemaakt. Ook geldt er een maximale woningwaarde. In 2026 ligt deze grens op 555.000 euro. Is de woning meer waard? Dan vervalt de startersvrijstelling volledig.

Niet alleen starters kopen vastgoed

Het tarief hangt sterk samen met het gebruik van de woning. Voor een woning die de koper zelf langdurig als hoofdverblijf gebruikt, geldt in 2026 in beginsel het tarief van 2 procent als de startersvrijstelling niet van toepassing is.

Andere soorten woningen

Bij vastgoed dat niet als hoofdverblijf wordt gebruikt, ligt dat anders. Voor bijvoorbeeld een tweede woning, vakantiewoning of woning voor verhuur bedraagt het tarief in 2026 8 procent. Voor andere onroerende zaken, waaronder veel bedrijfspanden, geldt een tarief van 10,4 procent. Dat onderscheid is belangrijk voor iedereen die vastgoed koopt met een ander doel dan eigen bewoning.

Samen kopen

Koop je samen met een partner een woning? Dan wordt per koper bekeken of aan de voorwaarden voor de startersvrijstelling wordt voldaan. Het is dus mogelijk dat de ene koper wel gebruik kan maken van de vrijstelling en de andere niet.

De woningwaardegrens wordt daarbij niet toegepast op alleen het aandeel dat iemand koopt. De volledige waarde van de woning telt mee om te bepalen of aan de grens van 555.000 euro wordt voldaan.

Na de aankoop volgen andere fiscale aandachtspunten

De overdrachtsbelasting speelt rondom het moment waarop het vastgoed wordt verkregen. Daarna krijgen eigenaren met andere financiële en fiscale onderdelen van het woningbezit te maken. Het eigenwoningforfait telt mee bij je belastingaangifte. Voor een woning die als hoofdverblijf geldt, wordt dit bedrag berekend aan de hand van de WOZ-waarde. Voor woningen met een WOZ-waarde van meer dan 75.000 euro tot en met 1.350.000 euro bedraagt het percentage in 2026 0,35 procent. Daarmee blijft de fiscale kant van de eigen woning ook na de overdracht relevant.

De notaris speelt een belangrijke rol

Wil je de startersvrijstelling gebruiken? Dan moet je verklaren dat de gekochte woning voor langere tijd zelf wordt bewoond. Deze verklaring moet vóór de overdracht bij de notaris aanwezig zijn. Vaak wordt de verklaring verwerkt in de leveringsakte. Bij meerdere kopers wordt voor iedere persoon afzonderlijk beoordeeld of diegene recht heeft op de vrijstelling.